Na czym polegało badanie ASPIRE?

ASPIRE to wieloośrodkowe badanie fazy I/II, prowadzone między innymi w Mount Sinai, NYU Langone Health i Columbia University. Do udziału kwalifikowano wyłącznie pacjentki wcześniej nieleczone, u których zdiagnozowano przerzutowego raka piersi z ekspresją receptorów hormonalnych (HR+) i jednoczesną nadekspresją HER2 [1,2].

Zastosowany schemat łączył trzy mechanizmy działania: hormonoterapię (anastrozol), inhibitor CDK4/6 (palbocyklib) oraz podwójną blokadę receptora HER2 (trastuzumab z pertuzumabem), bez klasycznej chemioterapii [1,2]. Celem było sprawdzenie, czy takie połączenie pozwala uzyskać trwałą odpowiedź na leczenie, oszczędzając pacjentkom toksyczności typowej dla chemioterapii [2]. Populacja oceniana pod kątem skuteczności liczyła 29 pacjentek [1].

Jakie wyniki uzyskano?

Skojarzenie anastrozolu, palbocyklibu, trastuzumabu i pertuzumabu wykazało obiecującą skuteczność. Po medianie obserwacji wynoszącej 39,4 miesiąca mediana przeżycia całkowitego wciąż nie została osiągnięta [1], co oznacza, że u wielu pacjentek okres bez progresji choroby lub zgonu jest dłuższy niż czas dotychczasowej obserwacji.

U 28 z 29 pacjentek odnotowano korzyść kliniczną w ciągu pierwszych sześciu miesięcy leczenia, co daje wynik 97% (95% CI 82-99). Mediana przeżycia wolnego od progresji wyniosła 24,9 miesiąca (95% CI 17,2-44,8) [1].

Według komunikatu prasowego ośrodka, po około 39 miesiącach obserwacji żyło 93% pacjentek, a u jednej z nich odpowiedź na leczenie utrzymuje się od ponad 6 lat [2]. Dobre wyniki skuteczności nie oznaczają, że schemat jest wolny od skutków ubocznych. Odnotowano zdarzenia niepożądane w stopniu 3-4 u 62% pacjentek, w większości o charakterze hematologicznym [1]. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były neutropenia, obniżenie liczby białych krwinek, biegunka i niedokrwistość. Tylko jedna pacjentka przerwała leczenie z powodu działań niepożądanych [2].

Jakie są ograniczenia badania?

ASPIRE to badanie jednoramienne i przeprowadzone na niewielkiej grupie, bez bezpośredniego porównania z obecnie stosowanymi standardami leczenia. Sami autorzy podkreślają, że wyniki mają charakter generujący hipotezę i wskazują na potrzebę potwierdzenia w badaniach z randomizacją [1,2].

Warto odnotować również źródła finansowania: obok National Institutes of Health, badanie wsparł finansowo Pfizer, producent palbocyklibu, jednego z leków wchodzących w skład testowanego schematu [2].

Co to oznacza dla lekarza POZ?

Na dziś wyniki ASPIRE nie zmieniają standardu postępowania. Mogą natomiast pojawić się jako temat pytań pacjentek szukających informacji o “leczeniu bez chemii”. Warto wtedy jasno komunikować, że mowa o wczesnej fazie badań, prowadzonych na niewielkiej grupie chorych, bez porównania z obecnie stosowanymi terapiami [1,2].

Piśmiennictwo

  1. Patel R, Kwa M, Klein P i wsp. A multicenter, phase I/II trial of anastrozole, palbociclib, trastuzumab, and pertuzumab in hormone receptor (HR)-positive, HER2-positive metastatic breast cancer (ASPIRE). JNCI: Journal of the National Cancer Institute. 2026 (advance article, online 30.07.2026). doi:10.1093/jnci/djag256
  2. Komunikat prasowy Mount Sinai (20.08.2026): Mount Sinai Study Finds Chemotherapy-Free Treatment Shows Promise for Some Patients With Metastatic Breast Cancer, https://www.mountsinai.org/about/newsroom/2026/mount-sinai-study-finds-chemotherapy-free-treatment-shows-promise-for-some-patients-with-metastatic-breast-cancer, dostęp online: 21.08.2026. Finansowanie: NIH (P30CA196521), Pfizer.